ترمه و رودوزی: پشت کار را ببین

ترمه و رودوزی‌های سنتی — پته، سوزن‌دوزی، قلاب‌دوزی، سرمه‌دوزی — دو دنیای کاملاً متفاوت‌اند که زیر یک اسم فروخته می‌شوند: کار دست، و تقلید ماشینی‌اش. و چون نقش‌ها عیناً کپی می‌شوند، از روبه‌رو شبیه هم‌اند.

یک عکس که همه‌چیز را می‌گوید

عکس پشت کار. این تنها چیزی است که باید از فروشنده بخواهی، و گویاترین چیزی است که می‌توانی ببینی.

اگر فروشنده عکس پشت را ندارد یا نمی‌فرستد، همان جواب توست. کسی که کار دست می‌فروشد، پشت کارش را با افتخار نشان می‌دهد.

ترمه: بافته، نه دوخته

ترمه با رودوزی فرق دارد — نقش در خودِ بافت است، نه روی پارچه دوخته شده. ترمه‌ی دست‌باف امروز کمیاب و گران است؛ تقریباً همه‌ی آنچه آنلاین فروخته می‌شود ترمه‌ی ماشینی است. این لزوماً بد نیست، ولی باید در قیمت دیده شود.

آنچه بیشتر از دست‌باف بودن اهمیت دارد، جنس نخ است:

اگر در توضیحات فقط نوشته «نخ مرغوب» یا «الیاف درجه یک»، یعنی جنس را نگفته‌اند. بپرس. و اگر جوابی مبهم گرفتی، فرض را بر پلی‌استر بگذار.

ریشه و حاشیه

در ترمه‌ی بافته، ریشه‌ها ادامه‌ی نخ‌های خود پارچه‌اند. اگر ریشه جداگانه دوخته شده، پارچه بریده و پرداخت شده — که در کار ماشینی معمول است.

اندازه را دقیق بپرس

این دسته پر از سوءتفاهم اندازه است، چون رومیزی و رانر و سجاده در ابعاد غیراستاندارد بافته می‌شوند. عدد دقیق طول و عرض را بخواه — و اگر رومیزی می‌خری، ابعاد میزت را هم اندازه بگیر و حاشیه‌ی آویز را حساب کن.

قیمت

1. اول تکلیف دست یا ماشین را روشن کن، بعد قیمت را قضاوت کن. یک پته‌ی دست‌دوز هفته‌ها کار می‌برد. اگر قیمتی نزدیک کار ماشینی دارد، دست‌دوز نیست.
2. قیمت را به سطح کار بسنج، نه به ابعاد کل. در رودوزی، آنچه وقت می‌برد سطحِ پوشیده‌شده با نخ است، نه اندازه‌ی پارچه. رومیزی بزرگ با نقش کم‌تراکم، کار کمتری دارد از قابِ کوچکِ پرکار.
3. به درصد تخفیف اعتماد نکن، به تاریخچه اعتماد کن. دیجی‌کالا در صفحه‌ی هر کالا نمودار تغییر قیمت دارد. یک نگاه به آن نشان می‌دهد تخفیف امروز واقعی است یا قیمت پایه چند روز پیش بالا رفته.

چه چیزی از فروشنده بپرسی

• عکس پشت کار را می‌فرستید؟ — مهم‌ترین سؤال.
• دست‌دوز است یا گلدوزی ماشینی؟
• جنس نخ و جنس پارچه‌ی زمینه چیست؟
• ابعاد دقیق چقدر است؟
• قابل شست‌وشو است؟ چطور؟

بعد از خرید

ترمه و رودوزی را ماشین لباسشویی نینداز. بیشترشان یا باید خشک‌شویی شوند یا با آب سرد و شامپو بچه، با دست و بدون مالش شسته شوند. ویسکوز در آب گرم جمع می‌شود و درخششش را از دست می‌دهد.

برای خشک کردن، روی سطح صاف پهن کن — آویزان کردنِ پارچه‌ی خیس باعث کشیدگی می‌شود. اتو هم فقط از پشت و با دمای کم.

و مهم‌ترین نکته‌ی نگهداری: نور مستقیم آفتاب. رنگ‌های طبیعی و ابریشم هر دو زیر آفتاب محو می‌شوند، و رومیزی‌ای که همیشه کنار پنجره است بعد از یک سال دو رنگ می‌شود.